Akina mama wengi hujisikia kulia ovyo, wasiwasi au kukosa hamu ya mambo baada ya mtoto kuzaliwa. Hauko peke yako, si kosa lako, na haimaanishi wewe ni mama mbaya. Msaada husaidia, na wanawake wengi hujisikia vizuri zaidi wakiupata.
Huzuni ya muda mfupi baada ya kujifungua
Katika siku za kwanza baada ya kujifungua, wanawake wengi hujisikia hisia nyingi: kulia bila kujua sababu, kukasirika haraka, au kuwa na wasiwasi kuliko kawaida. Hali hii mara nyingi huitwa “baby blues”. Inatokana na mabadiliko makubwa ya homoni na uchovu.
Kwa kawaida hali hii hupungua yenyewe ndani ya wiki mbili. Kupumzika, chakula na watu wanaokujali husaidia.
Inapozidi huzuni ya muda mfupi
Wakati mwingine huzuni hudumu muda mrefu zaidi au huwa nzito zaidi. Hali hii inaitwa sonona baada ya kujifungua (postnatal depression). Ni ya kawaida — duniani kote, karibu mwanamke mmoja kati ya saba huipata — na inatibika.
Ongea na mhudumu wa afya kama, kwa zaidi ya wiki mbili:
- unajisikia huzuni, mtupu au huna matumaini muda mwingi
- hufurahii tena mambo, ikiwemo muda na mtoto wako
- una wasiwasi mwingi, hofu, au huwezi kupumzika hata ukipata nafasi
- unashindwa kulala, hata mtoto akiwa amelala
- unahisi huwezi kumudu, au kwamba familia yako ingekuwa bora bila wewe
Sonona baada ya kujifungua inaweza pia kuwapata akina baba na wenzi.
Kinachosaidia
- Mweleze mtu unayemwamini. Kulisema kwa sauti mara nyingi ndiyo hatua ngumu zaidi na yenye manufaa zaidi.
- Ongea na mhudumu wa afya kwenye mahudhurio ya baada ya kujifungua au unapoenda kliniki wakati wowote. Unaweza kusema: “Sijajisikia kama mimi tangu nijifungue.”
- Kubali msaada wa kazi za nyumbani kama kupika, kufua na kumhudumia mtoto usiku, ili upate kupumzika.
- Endelea na mazoea madogo — kula, kuoga, kutembea kidogo nje wakati wa mchana.
Matibabu yanaweza kujumuisha ushauri nasaha, vikundi vya msaada, na wakati mwingine dawa. Baadhi ya dawa ni salama kutumia ukiwa unanyonyesha; mhudumu wako wa afya anaweza kukueleza machaguo yako.
Kwa familia na marafiki
Mnaweza kusaidia kwa kusikiliza bila kuhukumu, kufanya kazi za nyumbani, na kwenda naye kliniki kama angependa kuwa na mwenzake. Epukeni kumwambia “jikaze” au kwamba anapaswa kuwa na furaha — tayari anajua jinsi anavyotarajiwa kujisikia.
Kama una mawazo ya kujidhuru au kumdhuru mtoto wako
Nenda hospitali iliyo karibu mara moja, au mwombe mtu akupeleke. Mawazo haya ni dalili ya ugonjwa, si wewe ulivyo, na unastahili huduma leo.
