Homa inamaanisha mwili wa mtoto wako unapambana na maambukizi. Homa nyingi huisha zenyewe, lakini nchini Tanzania kila homa kwa mtoto inapaswa kuangaliwa kliniki siku hiyo hiyo, kwa sababu malaria inaweza kupimwa haraka na kutibiwa mapema.
Jinsi ya kujua
Mtoto wako anaweza kuwa na joto kifuani au mgongoni, kusinzia au kusumbua kuliko kawaida, au kunyonya kidogo. Kipimajoto kinatoa jibu la uhakika zaidi: joto la nyuzi 38°C au zaidi ni homa.
Kama mtoto wako ana umri chini ya miezi mitatu na ana homa, mpeleke kliniki mara moja.
Nenda hospitali mara moja kama mtoto wako
- hawezi kunyonya au kunywa, au anatapika kila kitu
- amepata degedege
- anasinzia sana, amelegea, au ni vigumu kumwamsha
- anapumua haraka, au unaona ngozi ikivutika ndani chini ya mbavu kila anapopumua
- ana shingo ngumu, au vipele visivyofifia unapobonyeza glasi juu yake
- ana nepi chache zilizolowa kuliko kawaida, mdomo mkavu, au utosi umebonyea
Hizi ni dalili za kuonwa leo, hata usiku. Nenda hospitali iliyo karibu — si lazima iwe kliniki yako ya kawaida.
Ukiwa kliniki
Mhudumu wa afya atamchunguza mtoto wako, na kwa kawaida atampima malaria haraka kwa kutoboa kidole. Mweleze:
- homa ilianza lini, na imefikia kiwango gani
- kama mtoto ananyonya na kukojoa
- dawa yoyote uliyokwisha mpa
Nenda na kadi ya kliniki ya mtoto wako.
Kumtunza mtoto nyumbani
Baada ya mtoto kuonwa, na wakati anapona:
- endelea kunyonyesha — mnyonyeshe mara nyingi zaidi, kwa sababu homa humfanya mtoto awe na kiu
- mvalishe mtoto nguo nyepesi, na chumba kiwe na hali nzuri ya hewa
- mpe dawa ya kushusha homa kama paracetamol tu kama mhudumu wa afya alivyoelekeza, kwa kipimo kinacholingana na uzito wa mtoto
- hakikisha mtoto analala ndani ya chandarua chenye dawa
Tafadhali epuka kumwogesha kwa maji ya baridi au kumpaka spiriti, na kamwe usimpe mtoto aspirini.
Baadaye
Rudi kliniki kama homa itadumu zaidi ya siku mbili, itarudi baada ya kuisha, au mtoto anaonekana kuzidiwa. Maliza dawa yoyote uliyopewa, hata kama mtoto anaonekana amepona.